Om 6.45 uur gingen we naar de Parochiekerk voor de Eucharistieviering. Het was mooi om te zien hoeveel mensen er op een gewone werkdag aanwezig waren. Ook was er een violist en een klein koortje om de viering op te luisteren. De bisschop ging voor in de viering en hij hield een lange preek waarin hij ons duidelijk maakte dat het Advent was en dat we ons voor moesten bereiden op Kerstmis.

Daarna gingen we ontbijten en hadden we nog tijd genoeg om ons voor te bereiden op de thuisreis. Om 12.00 uur vertrokken we en we werden uitgezwaaid door de Filippijnse zusters en door een klein groepje kapittelanten dat pas een van de komende dagen huiswaarts zou keren. We werden weggebracht door Zuster Emma, die zich op een meesterlijke wijze door het drukke verkeer wist te manoeuvreren. Twee Filipijnse en drie Indonesische zusters reden mee om ons echt helemaal uit te zwaaien. Om 17.00 uur vertrok ons vliegtuig naar Singapore. Daar kwamen we om 20.45 uur aan. Omdat we nog tot 24.00 uur moesten wachten op het volgende vliegtuig hadden we tijd genoeg om wat rond te lopen. Toen we onderweg even neerstreken in een van de vele gemakkelijke zitjes, was er weer een verrassing, want Zuster Elly had een pakje bij zich waarop nadrukkelijk stond dat het pas opengemaakt mocht worden in Singapore op de luchthaven. Weer een Sinterklaasgedicht en weer een leuke verrassing. We vroegen een van de voorbijgangers om daarvan een foto te maken!!

Om 24.00 begonnen we dan eindelijk aan de laatste etappe, een vlucht van ongeveer 13 uur naar Amsterdam. Onderweg probeerden we maar wat te slapen, maar dat is toch niet zo eenvoudig! We waren dan ook heel blij toen we om 6.40 uur Nederlandse tijd op Schiphol landden. In de aankomsthal stonden Zuster Margreet, Zuster Hermien, Zuster An en Zuster Gertrude al weer op ons te wachten. Na een hartelijke begroeting gingen we eerst maar een kopje koffie drinken en gezellig wat bijpraten. Daarna gingen we op weg naar de auto. Toen we onze koffers in wilden laden, bleken er in de kofferbak ook nog eens drie Sinterklaaspakjes te liggen!!! Die Goedheiligman had ons dit jaar onverwacht goed bedacht!

Om 10.00 arriveerden we op de Bredaseweg, waar we door een hele grote groep Zusters in de ontmoetingsruimte hartelijk werden ontvangen. Ook werden we getrakteerd op speculaas en pepernoten. Ja, het was een geweldige ervaring en we kijken met veel voldoening terug op ons kapittel, maar we zijn heel blij om weer thuis te zijn.

Allemaal bedankt voor jullie gebed en hartelijke ondersteuning: Hernieuwd gaan we voort!!

Die morgen hadden we om half acht ons ontbijt. Toen we daarmee bijna klaar waren, had Zuster Mary een leuke verrassing voor ons. Ze had namelijk van het Bestuur wat meegekregen. Sinterklaas had ons niet vergeten!! We werden verrast met een leuke rijm en een pakje voor ons alle drie.   We lazen het gedicht hardop en pakten rap ons pakje uit terwijl we ook nog wat foto’s maakten, want we zullen het zo gauw niet meer meemaken dat die Spaanse Heilige ons in de Filippijnen op komt zoeken. Een en ander riep natuurlijk wel wat vragen op bij onze aanwezige medezusters van andere Provincies.

Om 9.00 uur werden we opgehaald om naar Hartzer House te vertrekken, waar we de laatste nacht door zouden brengen. Daar aangekomen, dronken we eerst samen wat. Dat was heel gezellig. Daarna vertrokken Zuster Marifique, Zuster Cherry en Zuster Elly naar het project van onze Zusters in een van de sloppenwijken van Manilla. Ze waren van plan om met de tricycle te gaan, maar helaas was daarvoor het weer toch te slecht, want het regende ook vandaag weer pijpenstelen. We gingen dus met een klein busje, dat nauwelijks door het enge straatje kon, dat toegang gaf tot de wijk.


Zodra we daar arriveerden, kwamen de kinderen al aangelopen om ons te begroeten. Ze deden dat op een heel speciale manier. Ze namen je rechterhand en brachten die naar hun voorhoofd dat ze tegelijkertijd bogen.  We gingen eerst naar het kantoortje van de zusters dat in een van de woninkjes was. We moesten een houten trapje op klimmen om het te bereiken. Het kantoortje met daarin een klein klaslokaaltje zag er armoedig, maar netjes uit. De zusters hadden het lichtblauw geverfd waardoor het er schoon en toch nog een beetje ruim uitzag. Hier gaven de zusters bijlessen en bijvoeding aan de kinderen. Ook gaven ze instructies aan de moeders.


Een tijdlang hebben de zusters in deze sloppenwijk tussen de mensen gewoond, maar helaas was dat toch niet veilig. In deze sloppenwijk wonen ongeveer 300 gezinnen, bijna letterlijk bovenop elkaar. De woninkjes waren werkelijk gewoon op elkaar gestapeld. Ze waren ook zo klein dat er amper voldoende ruimte was om te slapen. Veel mensen zaten dan ook onder afdakjes voor hun huizen en op zo’n regenachtige dag als vandaag was dat een troosteloze aanblik. We wandelden door de gangen en veel mensen kwamen ons begroeten. Onze Zusters vertelden dat ik een medezuster van Zuster Lies was. De mensen wisten zich haar nog goed te herinneren. Ook de tweeling waarmee zuster Lies destijds op de foto was gezet, moest natuurlijk bewonderd worden en we namen foto’s om Zuster Lies te laten zien hoe veel ze gegroeid waren. Een spastische jongen bood me een kransje van Arabische Jasmijn aan. Deze witte, sterk geurende bloem is de nationale bloem van de Filippijnen. Vermoedelijk is de bloem afkomstig uit India. Zij dankt haar naam aan Arabische Kooplieden die de geurige bloem al in de Middeleeuwen naar Europa brachten. Voor de armen van de sloppenwijken in Manilla was de verkoop van deze bloem een manier om een beetje geld te verdienen. Toen ik bij de zusters terug was, zag mijn bloemenkransje er verlept uit, maar het verspreidde een heerlijke geur door heel mijn kamer.

 De rest van de dag hadden we tijd om uit te rusten en wat te bidden en te lezen.

Vandaag zouden we vertrekken. De morgen stond dan ook in het kader van koffers pakken en foto’s en filmpjes uitwisselen. Om 11.30 uur hadden we onze laatste maaltijd in Tagaytay. Daarna begon het “Good bye” zeggen, want de eerste groep vertrok al meteen na de maaltijd. Zij werden direct naar het vliegveld gebracht om de thuisreis te aanvaarden. Wij vertrokken om 14.00 voor een twee uur durende busreis naar Manilla. Onderweg werden we door de zusters van Cebu getrakteerd op gedroogde Mango’s.  Om 18.00 uur hadden we de Eucharistieviering in de Kapel van Harzer House waar onze zusters wonen. De Provinciaal van de Filippijnse MSC ging voor in de viering, waarbij naast de overgebleven groep kapittelanten, ook MSC-ers en geassocieerden aanwezig waren. Daarna aten we samen. Het werd een gezellige avond. Om 20.00 uur werden we naar het Retraitehuis van de RVM Zusters gebracht, waar wij de nacht doorbrachten.

In ons morgengebed, dat verzorgd werd door de Liturgiegroep van het Kapittel, zongen we eerst een lied tot de Heilige Geest. Daarna deelden we in tafelgroepen wat voor ons de belangrijkste boodschap van het Kapittel was.

Vervolgens werden de vier nieuwe bestuursleden bekend gemaakt. Hun namen zijn:  
Zuster Renisa da Fonseca van de Provincie Brazilië
Zuster Dain Mary Inglis van de Provincie Papua Nieuw Guinea
Zuster Laurentia Piranti van de Indonesische Provincie
Zuster Merle Salazar van de Filipijnse Regio.

 Vervolgens werd er gestemd over een aantal verklaringen en daarna was het tijd om een heleboel mensen te bedanken, want velen hadden hun beste beentje voor gezet om dit Generaal Kapittel in de Filipijnen mogelijk te maken. Zuster Elly mocht Pater Ad namens de Kapittelleden bedanken. Dat riep natuurlijk onmiddellijk de vraag op of ze het in het Nederlands zou doen, maar omwille van de groep hebben we daar toch maar van afgezien.

 Zuster Mary Fyfe hield haar slottoespraak, waarin ze zei dat het thema van het Kapittel “Laten we vernieuwd verder gaan” ook terug te vinden was in tal van Evangelieteksten, waarin Jezus zijn leerlingen uitzendt. Volgens haar was het geen eenvoudige opdracht om de Boodschap van de Bijbel te brengen in de wereld van vandaag. Echter, de energie die doorklinkt in het thema van ons Kapittel was ook voelbaar onder de Kapittelleden. Haar wens was dan ook dat we verder zouden groeien in ons diep respect en onze waardering voor de gaven die God ieder van ons geschonken heeft. Ook wenste ze dat  we  verder mogen groeien in ons respect voor heel Gods schepping en voldoende moed zullen hebben om in te gaan op de noden van onze tijd. Mary Fyfe bedankte iedereen, ook de Zusters die thuis ons van harte ondersteund hebben met hun gebed en interesse. Ze zei dat dit voor ons een bemoediging en een kracht was tijdens het werken aan de opdracht die ons was toevertrouwd.

Om 15.00 vond de sluitingsviering plaats waarbij veel van de Filipijnse Dochters, MSC-zusters, MSC-ers en enkele geassocieerden aanwezig waren. De Kapittelleden kwamen met een brandende kaars binnen en plaatsen deze bij het beeld van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart. Verder waren er tijdens de Eucharistieviering bijdragen van verschillende Provincies. Zo werd het Kyrie gezongen door de Zusters uit Papua Nieuw Guinea. Zusters uit  Kiribati brachten dansend het Evangelieboek naar voren. Tijdens zijn overweging zei Pater Ad dat we, geïnspireerd door de dynamische Maria op het logo van ons Kapittel, ons eigen Magnificat hadden geschreven.

De offerandeprocessie werd door de Indonesische zusters verzorgd. Na de Eucharistieviering werd door middel van een klein ritueel het Bestuur overgedragen aan het nieuwe team, waarna we spontaan allemaal samen zongen: “ Ametur Ubique”

We sloten ons Kapittel af met een gezellig samenzijn met al onze gasten. Het Kapittel 2011 zit er op! Nu is het aan ons om samen verder te gaan, maar we geloven, dat we door middel van dit blog, de eerste stap daarvoor al gezet hebben. Bedankt allemaal voor jullie interesse en medeleven.

Dit is het laatste blog dat we vanuit de Filipijnen sturen. We verblijven nog twee dagen in Manilla, maar hebben daar geen internettoegang. Op maandag zullen we de terugreis aanvaarden en op dinsdag hopen we jullie gezond en wel terug te zien. Daarna zullen we dit blog thuis nog afmaken, dus blijf kijken!!

Op deze Wereld Aids dag zongen we onder leiding van de Provincie Papua Nieuw Guinea in ons morgengebed: “Wie zal er zorg dragen als wij het niet doen?” Bij velen van ons moet dit lied beelden opgeroepen hebben van kinderen en volwassenen waarvoor we zorgen of hebben mogen zorgen. Op het einde van de viering kregen we allemaal een rood lintje, het symbool van de strijd tegen Aids.

Daarna viel er weer een hele boel af te werken: Geschreven verklaringen die bijgesteld waren en goedgekeurd moesten worden. Ook was er de stemming voor het Algemeen Bestuur, maar helaas konden we op het einde van de dag de uitslag nog niet meedelen en moest het thuisfront nog wat geduld hebben.

In de Eucharistieviering verschenen de Zusters van Papua Nieuw Guinea in traditionele kleding. Ze luisterden de viering ook op met enkele liederen uit hun eigen land. Vóór de eerste lezing brachten ze een aantal symbolen naar voren, zoals een hart met daarin onze medaille, het kruis en de namen van al onze Provincies en de bilum, een handgemaakte zak, waarin men onder andere kinderen draagt. Pater Ad had een hele toepasselijke overweging voor het einde van het Kapittel. Hij zei dat de Evangelielezing van vandaag (Mat 7, 21,24-27) ons laat horen dat het Koninkrijk van God niet op woorden gebouwd is. Dat Koninkrijk groeit alleen daar waar mensen hun mooie woorden omzetten in daden. In Jezus’ boodschap kunnen we ook een eerste stap horen op de terugweg van het Kapittel naar onze communiteiten: Het is nu onze opdracht om al die goede en mooie woorden door te geven in onze gemeenschappen, om zo degenen die ons naar het Kapittel gezonden hebben te inspireren, zodat die woorden ook voor hen een bron van vernieuwing zullen zijn. Er ligt nog een hele klus voor ons om al die mooie voornemens in de praktijk te brengen, maar we hebben gebouwd op stevige grond! We baseerden ons namelijk op de Spiritualiteit van Pater Jules Chevalier, die aan de liefde van Jezus een centrale plaats geeft in ons leven. Onze Congregatie zal sterk zijn! Hernieuwd zullen we voortgaan!

Gisterenavond liet Zuster Tess ook nog een PowerPoint zien van haar werk onder de Aboriginals. Vanmorgen tijdens het ontbijt vertelde ze naar aanleiding daarvan nog een mooi verhaal. Een van de inboorlingen stond bij zijn groepsgenoten bekend als een tovenaar, die mensen doodde om hun nieren te kunnen gebruiken. De mensen waren dan ook bang van hem. Op een nacht had de man een droom. Daarin werd hij opgetild en zag hij een vrouw die hem vertelde dat hij naar haar zoon moest gaan. De man volgde de vrouw. Bij de zoon aangekomen kreeg de man een aantal liederen. Toen de man wakker werd, was hij zo onder de indruk van die droom dat hij de mensen bij elkaar riep en hen vertelde van zijn droom.

De mensen wisten niet wat ze van het verhaal moesten denken, maar ze zagen dat de man veranderd was van een heel agressieve persoon in een zachtaardige en goedmoedige man. Veel later, toen de missionarissen kwamen, zat hij vooraan tijdens een bijeenkomst. De missionarissen lieten een afbeelding van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart zien en plotseling riep de man: “ Dat is de vrouw die ik in mijn dromen gezien heb!”

Ook Zuster Philippa wist te vertellen dat Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart eerder in Soedan was dan de MSC en de FDNSC. Toen de eerste zusters in Soedan kwamen, vonden zij een brief van een Comboni Pater aan Pater Chevalier, waarin hij vroeg om een beeld van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart. Dat beeld kwam er, maar toen het later met een boot over de Nijl vervoerd werd, kantelde de boot en kwam het beeld op de bodem van de Nijl terecht. Daarom heeft men heel Soedan toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart.

            Wij vonden het wel leuk dat we ons verhaal over de Basiliek in Sittard daaraan toe konden voegen. Ook daar was Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart, ons, MSC en FDNSC, voor. Ja, Gods wegen zijn wonderbaarlijk.

De Afrikaanse Unie verzorgde aan de hand van een PowerPoint het morgengebed met als titel: Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart, eerste apostel van Gods Liefde, zoals die geopenbaard werd in het Hart van Jezus. Het paste heel goed bij de thema’s die we vanmorgen bespraken, namelijk Missie Ad Gentes en Richtlijnen voor Missie Ad Gentes. Voordat we hiermee begonnen had Zuster Mary Fyfe echter nog een mededeling: Zuster Renisa had gisteravond een spin op haar kamer proberen te vangen en was daarbij van haar bed gevallen. Vanmorgen, in het ziekenhuis bleek dat ze haar voet gebroken had!

Vanmiddag kregen we enkele verklaringen te lezen om te beoordelen of ze onze visie correct weergaven. Daarna hadden we intercontinentale bijeenkomsten: in de Europese groep spraken we over onze internationale Canagroep en werden er afspraken gemaakt voor de volgende provinciaalsbijeenkomst. In de Eucharistieviering lazen we het Evangelieverhaal over de roeping van de eerste leerlingen. Pater Ad zei dat het wel heel eenvoudig klonk: “Ze lieten hun netten in de steek en volgden Jezus.” In de praktijk was het zo simpel echter niet en in de afgelopen dagen hadden we gehoord dat er heel wat voorbereiding nodig is. Maar, zo meende Pater Ad, we hoeven ook geen perfecte missionarissen te zijn. Als we in staat zijn om aan medemensen iets van de liefde van God te laten zien dan is dat voldoende. Dat mag een troost voor ons zijn als we straks weer naar huis vertrekken met de opdracht om alles wat we gehoord en geleerd hebben in de praktijk te brengen. Gelukkig weten we dat we dat niet alleen hoeven te doen!!

We begonnen het morgengebed met Rorate. De Belgische Zusters, die vandaag het morgengebed verzorgden, waren verbaasd dat er nogal wat zusters waren die dit typische Adventsgezang niet kenden. Over verschillen in cultuur gesproken.

Zuster Mary Fyfe vertelde ons na het morgengebed dat Zuster Mary Manuera van Kiribati gisterenavond in het ziekenhuis was opgenomen i.v.m. hoge bloeddruk. Ze werd behandeld met medicijnen en inmiddels was de bloeddruk weer gedaald, maar de zuster zou vandaag  nog in het ziekenhuis blijven voor onderzoeken.

Na dit bericht wachtte ons een zware klus, want we moesten nog allerlei kleine correcties aanbrengen in de nieuwe constituties en daar ging aardig wat tijd in zitten. Om kwart voor elf hadden we een kwartiertje pauze en toen stonden enkele geassocieerden van de Filippijnen al klaar om ons wat te vertellen over hoe zij zichzelf zagen en welke ondersteuning ze van ons verwachtten. Aanwezig waren Deborah uit Cebu en Constancia en Dory uit Manilla. Dory is de moeder van twee volwassen kinderen, Ze is hoofd van een lagere school met maar liefst 3100 leerlingen en ze is sinds 6 jaar geassocieerd lid. Constancia is sinds juni weduwe; ze is moeder van 3 volwassen kinderen en gepensioneerd als leerkracht. Zuster Giuseppe kende haar nog van de internationale bijeenkomst van de geassocieerden in de Dominicaanse Republiek in 2008. Debora is de nationale Coördinatrice van de Chevalierfamilie; ze is huisvrouw en moeder van 2 kinderen; ze werkt in een MSC parochie.

In alle toonaarden gaven deze enthousiaste vrouwen aan dat ze de partners van de FDNSC en de MSC wilden zijn, in het verder dragen van de spiritualiteit van Pater Jules Chevalier. Ze vertelden hoe ze, samen met de zusters de armen bezochten en hoe ze ook samen met hen probeerden om hun geloof te verdiepen. Ze werken ook samen met de geassocieerden van de MSC en MSC-zusters.

We waren onder de indruk van hun getuigenissen en we zijn ervan overtuigd dat zij het “overal” in ons motto “Bemind zij overal het Heilig Hart van Jezus”  een grotere reikwijdte geven. En daar zijn we hun dankbaar voor! Na ruim een uur met elkaar in gesprek te zijn geweest, sloten ze aan bij onze lunch.

Na de middag bespraken we onderwerpen met betrekking tot Gerechtigheid en Vrede en met betrekking tot Ecologische vraagstukken. Hebben we hier in onze Congregatie voldoende aandacht voor? Is het nodig om bepaalde speerpunten te kiezen?

Om 16.15 uur waren we klaar. Tijdens de koffiepauze zaten Zuster Giuseppe en Zuster Elly bij de Braziliaanse Zusters. Ze probeerden om in het Frans te communiceren. Een van de Braziliaanse Zusters zei tegen Zuster Giuseppe: “Ma cherie” Ze wilde vervolgens weten hoe wij dat in het Nederlands zeggen. Daarmee begon de eerste Nederlandse les op het Generale Kapittel. Alle zusters aan tafel probeerden ‘mijn schat’  te zeggen. Of ze het goed uitspraken werd getest door uit te proberen of Zuster Annemarie van België hen kon verstaan. Helaas was dat nog niet het geval.

Vanavond zullen we gaan kijken naar de film “Des Dieux et des hommes”. Het is een film die zich afspeelt rond de Abdij van Tibhirine, waar Trappisten in harmonie leven met de bevolking van Algerije, die overwegend Mohammedaans is, totdat 7 van de Trappisten gekidnapt en gedood worden tijdens de Algerijnse Burgeroorlog in 1996.

Ons morgengebed bestond weer uit een mooie PowerPoint verzorgd door de Indonesische Provincie. Dit was de tweede keer dat zij aan de beurt waren, maar zij hebben, als grootste Provincie, dan ook 4 afgevaardigden in het Kapittel. De liederen werden zachtjes mee-gezongen, waardoor we echt tot inkeer konden komen. Het thema was “Moge  vreugde onze kracht zijn”, een mooi thema voor deze laatste week.

Vervolgens vertelde Zuster Renisa wat over het blog van het Algemeen Kapittel. Ze gaf aan wat daar allemaal op te zien was, maar dat hoeven we jullie niet te vertellen, want we mogen met trots vertellen dat dit blog door de Nederlandse Provincie maar liefst 685 keer bezocht is. Dit riep veel waardering op bij de rest van het Kapittel.

Zuster Micheline vertelde ons vervolgens wat ons deze week nog te wachten stond en dat is heel wat!! Vandaag spraken over allerlei onderwerpen die met de vorming verband hielden zoals Cor Novum, het Internationale Vormingsteam en over de wijze waarop de nieuwe Constituties te zijner tijd geïmplementeerd kunnen worden. Eerst werden bepaalde items toegelicht. Daarna bespraken we het onderwerp in tafelgroepen. Wij zaten voor deze gelegenheid met de Belgische Zusters rond de tafel. Zuster Micheline merkte op dat het voor ons ook wel eens fijn was om onze eigen taal te kunnen spreken, maar ze haastte zich om er aan toe te voegen dat het verslag van onze tafel wel in het Engels of het Frans moest gebeuren, maar dat hadden we wel verwacht!

Aan het einde van de dag presenteerde het Internationaal Vormingsteam een bronnenboek over het thema “Seksualiteit”, dat onder andere door vormingsleidsters gebruikt kan worden om dit onderwerp bespreekbaar te maken.

Tijdens de Eucharistieviering hoorden we het Evangelie waarin de honderdman zegt: “Ik zeg kom tegen mijn knecht en hij komt; ik zeg ga en hij gaat”. Naar aanleiding hiervan zei Pater Ad dat Jezus in staat was om te horen wat de hartenkreet achter de woorden van mensen was. Hij ging over de grenzen van de woorden heen. Zonder dit soort grensoverschrijdende activiteiten zouden wij nooit zo bij elkaar gekomen zijn, zouden wij nog steeds vreemden voor elkaar geweest zijn. Pater Chevalier had ons met zijn motto “Bemind zij overal het Heilig Hart van Jezus” uitgenodigd om over de grenzen heen te stappen.

’s Avonds keken we nog naar een BBC film over jonge religieuzen in Ierland. Daarmee was er weer een lange dag ten einde.  

Vandaag was het onze beurt om voor de liturgie te zorgen. Dank zij Zuster Mary en Marjolein waren we goed voorbereid. Zuster Ruth had voor een heel aparte Adventskrans gezorgd en zij ondersteunde onze zang met haar gitaarmuziek. Het werd een heel rustig en meditatief morgengebed, waarin we nadachten over de betekenis van de Advent.

Daarna introduceerde Zuster Marife de spreekster van vandaag: Zuster Judette Gallares.  Zij is afkomstig uit de Filippijnen en lid van de Zusters van het Cenakel. Ze is professor aan de universiteit van Manilla en auteur van verschillende boeken over ‘vrouwen in de Bijbel’. Momenteel is ze druk bezig met de ondersteuning van een communiteit van Chinese jonge religieuzen, die in hun eigen land weinig mogelijkheden voor vorming krijgen.

Zuster Judette zei dat ze zich bevoorrecht voelde dat ze in ons Kapittel aanwezig mocht zijn. Het thema dat zij vandaag zou presenteren luidde: “Open je hart om te luisteren; een manier om vandaag de dag profeet te worden.”

Zuster Judette begon met uit te leggen dat wij in wezen allemaal mystici zijn. We hebben namelijk allemaal, bewust of onbewust wel eens een Pinksterervaring gehad. Dat is een ervaring waarbij we direct aangeraakt worden door God.

We lazen samen het verhaal van Lydia, een vrouw die tot het Christendom was bekeerd, zoals staat opgetekend in Handelingen 16, 11-15.40. Als we het verhaal heel nauwkeurig lezen, dan zien we dat er nogal wat schijnbare tegenstellingen in het verhaal zitten:

·         Paulus komt tijdens zijn tweede missiereis naar Filippi in antwoord op een visioen waarin een Macedoniër, een man, hem smeekte om naar Macedonië te komen on hen te helpen. Toch was het een groep vrouwen die zich het eerste aangetrokken voelden tot Paulus’ woorden en het Christendom.

·         Het was niet in de synagoge, maar bij de rivier dat de vrouwen en Paulus elkaar ontmoeten. De rivier moet ons herinneren aan de dooppraktijk van Johannes de Doper, die ook Jezus doopte.

·         Hoewel de vrouwen geen Jood waren, maar ‘godvrezenden’ (= heidenen  die zich verbonden voelen met het Jodendom) beschikte deze gemeenschap al over de juiste religieuze basis om het christelijke geloof te ontvangen.

In Gal. 3.28 lezen we dat God Lydia’s hart opende voor wat Paulus te zeggen had. Lydia liet zich dopen en nodigde Paulus uit in haar huis.

Zuster Judette ging vervolgens verder in op het bekeringsproces en de verschillende fasen daarin. De rest van de morgen werd gebruikt om vragen te stellen, om met elkaar te discussiëren en om het bovenstaande te leggen op ons eigen leven.

In de middag volgde er een tweede lezing over de structuur van het Religieuze Leven. Zuster Judeth beschreef het als een huis van mensen die in liefde een gemeenschap bouwen op de volgende vier pijlers:

·         De eerste pijler is die van Jezus Christus; Hem leren kennen en volgen staat in het religieuze leven centraal. Daarvoor moeten mensen soms veel opgeven, bijvoorbeeld relaties of carrière.

·         Het Evangelie: hierdoor kunnen we Jezus Christus en zijn zending leren kennen. We moeten één oog op Gods Woord gericht houden en één oog op de wereld.  

·         Gemeenschapsleven: de Joods Christelijke visie op het leven is gericht op de vorming van gemeenschap.

·         Getuigenis en zending: we mogen laten horen dat we kracht putten uit onze opdracht om het Rijk van God onder de mensen te brengen.

Deze vier pijlers worden bij elkaar gebracht in het persoonlijke en het gemeenschappelijke gebedsleven, dat geïnspireerd wordt door de Heilige Geest. Gebed, als middel om de relatie met Jezus te voeden is essentieel voor onze verbintenis en onze zending. Aandachtig luisteren, dialoog, presentie en solidariteit zijn belangrijke dimensies van onze zending en ons getuigenis.

Na de lezing, voordat we in gesprek gingen over alles wat we gehoord hadden, wachtte ons nog een leuke verrassing. We kregen allemaal een kokosnoot vol sap en een heerlijk cakeje,

’s Avonds in de Eucharistieviering vierden we de Eerste Zondag van de Advent. De pater zei dat Advent de tijd is om op zoek te gaan naar alle grote en kleine tekenen die wijzen op de komst van God, midden onder ons, mensen. De kerststerren die we hier overal om ons heen al zien, kunnen hiervan getuigen. We werden, zoals vandaag al meer gebeurd was, uitgenodigd om waakzaam te zijn. Daarmee kwam er een einde aan een heel interessante, maar ook intensieve dag.

We begonnen de dag om 7.00 uur met de Heilige Mis, want we zouden om 8.30 uur vertrekken naar het “Centrum voor Ecologisch Leven en Leren”. Het was ongeveer een uurtje rijden door allerlei kleine dorpen en plaatsjes. Onderweg zagen we weer heel veel tricycles. Ook zagen we hoeveel mensen er met handenarbeid hun kost verdienen. De vulkaan was deze keer ook goed te zien.



Het was voor de chauffeur even zoeken voordat we het centrum gevonden hadden, maar om kwart voor tien arriveerden we dan toch.

We werden door enkele jonge mensen ontvangen in een hal die helemaal van bamboe gebouwd was. Voordat we binnen gingen moesten we allemaal onze schoenen uitdoen. Eerst toonde men ons een video waarin Moeder Aarde ons vroeg “Waarom zorgen jullie niet voor mij, zoals ik voor jullie doe?” Het was maar een kort filmpje, maar het zette ons wel aan het denken. Daarna werd er in de groep een ritueel uitgevoerd om ons opnieuw te verbinden met de vier elementen: vuur, lucht, water en aarde. Vier zusters werd gevraagd om een tekst voor te lezen. De eerste tekst luidde: “We vieren de gave van het vuur: We erkennen de zon als de Scheppers bron van energie en leven. Als we onze ogen sluiten voor de briljante stralen van de zon, dan kunnen we nog steeds haar warmte voelen en haar licht waarnemen. Haar stralen spreken van de Kracht die ons tot leven heeft gebracht. Vuur heeft altijd een mysterie in zich geborgen. Het symboliseert de onsterfelijkheid en de Geest van God.”  Terwijl de tekst gelezen werd, gaven we met veel eerbied een brandende kaars aan elkaar door. De volgende tekst was:“ We vieren de gave van de lucht. Lucht is onzichtbaar en dringt door alles heen. Het is de kracht waarmee onze Schepper God ons leven inblies. Zonder lucht gaan we dood. De lucht die we vandaag de dag inademen, is dezelfde als de lucht die onze voorouders en vrienden hebben ingeademd”.  Tijdens het lezen van deze tekst werd er een windgongetje doorgegeven. De derde tekst was: “ We vieren de gave van het water. Geen enkel element wordt in de Bijbel zo vaak genoemd als water; water om te zuiveren, water om te dopen, water om je te verfrissen”. Terwijl de tekst gelezen werd, werd er een schaaltje met water doorgegeven.  De laatste tekst luidde: “ We vieren de gave van de aarde. Al van oudsher werd de aarde gezien als een Moeder die leven geeft en voedt. Van haar vruchten leven wij. Op haar wonen en spelen we en hebben we lief.” We gaven een schaal met aarde door. Daarna baden we dat we met aandacht over de aarde zouden wandelen en dat we in staat zouden zijn om haar wijsheid in elk blad, in elke rots en in ieder veld te zien en dat we met respect zouden zorgen voor deze aarde.

 Daarna legde de jongeman uit wat Eco-zoölogie betekent: Een huis vol leven in een bepaalde tijd. De droom van het centrum, hun visie was een wereld waarin de mens in harmonie leeft met de rest van de schepping doordat aan ieder schepsel recht wordt gedaan . Om aan deze grote droom een bijdrage te kunnen leveren, moet de mens leren om van een vernietiger van de aarde te veranderen in een schepsel dat de banden tussen schepselen versterkt.

Toen werden we uitgenodigd om het terrein te gaan bekijken en daarbij vooral goed te kijken, te ruiken, te voelen, te luisteren en te proeven. Tijdens de tocht werd ons uitgelegd hoe er uit uitwerpselen gas gewonnen werd en nog veel meer.


Het was over twaalven toen we in de bus stapten om huiswaarts te keren. De hele middag en de hele avond hadden we nog voor onszelf voordat we morgen aan onze laatste week gaan beginnen.